De hoofdregel
In een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is een concurrentiebeding in beginsel niet toegestaan. De gedachte daarachter is dat een werknemer met een tijdelijk contract al beperkte zekerheid heeft en niet daarnaast in zijn kansen op de arbeidsmarkt moet worden beknot.
Er is een uitzondering: het beding is wel geldig als de werkgever daarin schriftelijk motiveert welke zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen het noodzakelijk maken.
Waarom standaardteksten sneuvelen
De motivering moet in het beding zelf staan, niet in een begeleidende brief of in een personeelshandboek. En zij moet toegesneden zijn op de concrete functie: welke kennis, welke klantrelaties, welk bedrijfsdebiet wordt precies beschermd, en waarom weegt dat op tegen de beperking voor deze werknemer.
Een zin als bescherming van bedrijfsgevoelige informatie en relaties zegt niets specifieks en houdt daarom in de regel geen stand. Hetzelfde geldt voor een motivering die woordelijk gelijk is voor een magazijnmedewerker en een accountmanager.
Twee toetsen achter elkaar
Ook een deugdelijk gemotiveerd beding is niet automatisch afdwingbaar. De rechter toetst daarna nog of de werknemer door het beding onbillijk wordt benadeeld in verhouding tot het te beschermen belang. Op dat punt wordt een beding vaak beperkt in duur of bereik, of omgezet in een relatiebeding.
Het gaat dus om twee horden: eerst de geldigheid, dan de redelijkheid.
Verlenging en omzetting
Bij verlenging van een tijdelijk contract moet de motivering opnieuw worden opgenomen en moet zij nog steeds kloppen. Is de functie inmiddels gewijzigd, dan past de oude tekst vaak niet meer.
Gaat het contract over naar onbepaalde tijd, dan vervalt de motiveringsplicht, maar het beding moet dan wel opnieuw schriftelijk zijn overeengekomen. Een verwijzing naar het vorige contract is riskant: als het beding daar ongeldig was, wordt het door de verwijzing niet alsnog geldig.
Praktisch
Voor werkgevers: schrijf de motivering per functie en herzie die bij elke verlenging. Voor werknemers: vraag bij een tijdelijk contract met een beding altijd waar de motivering staat, en beoordeel of die op de eigen functie slaat. Bij een vertrek is het beding bovendien een van de eerste punten die in een vaststellingsovereenkomst kunnen worden geschrapt.
Meer over dit onderwerp
Algemene informatie, geen juridisch advies. Regelgeving verandert; voor een concrete zaak is contact met een advocaat nodig.