De drie routes
| Route | Wanneer | Wie beslist |
|---|---|---|
| Instemming | Beeindiging met wederzijds goedvinden | Werkgever en werknemer samen |
| UWV | Bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid | UWV |
| Kantonrechter | Persoonsgebonden gronden zoals disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsverhouding | Kantonrechter |
De routes staan los van elkaar. Een bedrijfseconomisch ontslag kan niet zomaar bij de kantonrechter worden aangebracht, en een conflict over functioneren gaat niet naar het UWV.
De ontslaggronden
De wet somt de gronden voor ontbinding limitatief op. De bekendste zijn disfunctioneren, verwijtbaar handelen of nalaten, een verstoorde arbeidsverhouding, werkweigering wegens gewetensbezwaar en frequent ziekteverzuim met onaanvaardbare gevolgen.
Daarnaast bestaat de cumulatiegrond, waarmee omstandigheden uit meerdere gronden bij elkaar kunnen worden opgeteld. Slaagt een ontbinding op die grond, dan kan de rechter een extra vergoeding toekennen van maximaal de helft van de transitievergoeding.
Elke grond moet afzonderlijk voldragen zijn. Een half onderbouwd disfunctioneringsdossier wordt niet gered door er een verstoorde verhouding bij te noemen; dat is precies wat de cumulatiegrond wel en niet oplost.
Opzegtermijnen
| Duur dienstverband | Opzegtermijn werkgever |
|---|---|
| Korter dan 5 jaar | 1 maand |
| 5 tot 10 jaar | 2 maanden |
| 10 tot 15 jaar | 3 maanden |
| 15 jaar of langer | 4 maanden |
Voor de werknemer geldt in beginsel een maand. Bij cao of schriftelijke afspraak kan onder voorwaarden worden afgeweken. Opzeggen gebeurt in de regel tegen het einde van de maand.
Opzegverboden
In een aantal situaties mag een werkgever niet opzeggen. De bekendste zijn ziekte gedurende de eerste 104 weken, zwangerschap en bevallingsverlof, en lidmaatschap van de ondernemingsraad.
Die verboden zijn niet absoluut. Bij bedrijfssluiting geldt het ziekteverbod bijvoorbeeld niet, en de kantonrechter kan ontbinden als het verzoek geen verband houdt met de omstandigheid waarop het verbod ziet.
Wat vaak misgaat
- Een dossier dat pas wordt opgebouwd nadat het besluit al is genomen. De rechter ziet dat terug in de dateringen.
- Een verbetertraject dat te kort is of dat geen concrete doelen bevat.
- Een opzegtermijn die niet wordt gerespecteerd, waardoor de beeindigingsdatum niet klopt en de WW later ingaat.
- Een reden die zo wordt geformuleerd dat het UWV verwijtbare werkloosheid aanneemt.
Veelgestelde vragen
Kan een werkgever zonder toestemming ontslaan?
Alleen als de werknemer schriftelijk instemt. Zonder die instemming is toestemming van het UWV of ontbinding door de kantonrechter nodig.
Wat is de cumulatiegrond?
Een ontslaggrond waarmee omstandigheden uit meerdere onvoldragen gronden bij elkaar kunnen worden opgeteld. Wordt op die grond ontbonden, dan kan de rechter een extra vergoeding toekennen van maximaal een halve transitievergoeding.
Geldt het opzegverbod bij ziekte altijd?
Nee. Het geldt de eerste 104 weken, maar niet bij volledige bedrijfsbeeindiging, en de kantonrechter kan ontbinden als het verzoek geen verband houdt met de ziekte.